Κοινό ανακοινωθέν δημοσιοποίησαν οι οκτώ χώρες που βρέθηκαν στο στόχαστρο απειλών για επιβολή δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ, εξαιτίας της στάσης τους απέναντι στο θέμα της Γροιλανδίας.
Στο κείμενο υπογραμμίζεται ότι τέτοιες ενέργειες πλήττουν τις διατλαντικές σχέσεις και ενέχουν τον κίνδυνο επικίνδυνης κλιμάκωσης.
Οι Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Σουηδία και Φινλανδία δηλώνουν ταυτόχρονα την πλήρη αλληλεγγύη τους προς τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας. Ως μέλη του ΝΑΤΟ, δεσμεύονται να συμβάλουν ενεργά στην ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, την οποία χαρακτηρίζουν κοινό διατλαντικό συμφέρον.
«Οι απειλές για δασμούς υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και ενδέχεται να οδηγήσουν σε επικίνδυνη καθοδική κλιμάκωση», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Στην επιστολή τους, οι χώρες επαναβεβαιώνουν ότι «στέκονται σε πλήρη αλληλεγγύη με το Βασίλειο της Δανίας και τον λαό της Γροιλανδίας», επισημαίνοντας την ανάγκη για σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας.
«Είμαστε έτοιμες να συμμετάσχουμε σε διάλογο, βασισμένο στις αρχές της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, τις οποίες στηρίζουμε ακλόνητα», τονίζεται.
Και οι οκτώ χώρες, όλες μέλη του ΝΑΤΟ, υπογραμμίζουν τη δέσμευσή τους για ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, αναγνωρίζοντάς την ως κοινό διατλαντικό συμφέρον.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρουν ότι η πρόσφατη δανική στρατιωτική άσκηση στη Γροιλανδία, με την ονομασία «Arctic Endurance», αποδεικνύει αυτή τη δέσμευση και «δεν συνιστά απειλή για κανέναν».
«Θα συνεχίσουμε να παραμένουμε ενωμένες και πλήρως συντονισμένες στην απάντησή μας», καταλήγουν. «Είμαστε δεσμευμένες να διαφυλάξουμε την κυριαρχία μας».
Υπενθυμίζεται ότι η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζουν δασμούς 10% στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ από τον Φεβρουάριο, με προγραμματισμένη αύξηση στο 25% τον Ιούνιο.
Ενεργοποίηση της Ευρώπης απέναντι στις αμερικανικές δασμολογικές πιέσεις – Έκτακτη σύσκεψη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις να υιοθετήσει σκληρά οικονομικά αντίμετρα απέναντι στις δασμολογικές απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες συνδέονται με τη Γροιλανδία. Στο τραπέζι βρίσκεται η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument), ενός εργαλείου που μέχρι σήμερα δεν έχει χρησιμοποιηθεί.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι προτίθεται να επιβάλει κλιμακούμενους δασμούς σε κράτη-μέλη της Ε.Ε. – Δανία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία – καθώς και στη Βρετανία και τη Νορβηγία, μέχρις ότου οι ΗΠΑ αποκτήσουν το δικαίωμα αγοράς της Γροιλανδίας, εντείνοντας τη γεωπολιτική σύγκρουση για το μέλλον της αρκτικής νήσου.
Οι χώρες αυτές, που ήδη αντιμετωπίζουν δασμούς 10% και 15%, έχουν αποστείλει περιορισμένο στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία.
Η Κύπρος, η οποία ασκεί την εξάμηνη προεδρία της Ε.Ε., συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση πρεσβευτών στις Βρυξέλλες, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει στις 18:00 ώρα Ελλάδας.
Πίεση για συντονισμένη ευρωπαϊκή στάση
Πηγή προσκείμενη στον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ανέφερε ότι εργάζεται για μια ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση, ασκώντας πίεση υπέρ της ενεργοποίησης του Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού, ο οποίος θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμούς πρόσβασης αμερικανικών εταιρειών σε δημόσιους διαγωνισμούς ή σε υπηρεσίες όπου οι ΗΠΑ εμφανίζουν εμπορικό πλεόνασμα.
Την ίδια θέση διατύπωσαν δημόσια ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και η Βάλερι Χαγιέ, επικεφαλής της ομάδας Renew Europe, όπως και η Ένωση Μηχανικών της Γερμανίας.
Ωστόσο, αρκετοί διπλωμάτες της Ε.Ε. εκφράζουν επιφυλάξεις, εκτιμώντας ότι η χρονική συγκυρία δεν ευνοεί περαιτέρω κλιμάκωση.
Διχασμός ηγετών και διπλωματικές κινήσεις
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, στενή σύμμαχος του Τραμπ, χαρακτήρισε τις απειλές για δασμούς «σφάλμα». Από τη Σεούλ, αποκάλυψε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο, κατά την οποία του εξέφρασε τη θέση της. Παράλληλα, σχεδιάζει συνομιλίες με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες. Η Ιταλία δεν έχει αποστείλει στρατεύματα στη Γροιλανδία.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν ξεκίνησε διπλωματική περιοδεία σε Νορβηγία, Βρετανία και Σουηδία, με στόχο τη συζήτηση για ενισχυμένο ρόλο του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της Γροιλανδίας.
Η στάση της Βρετανίας και οι εμπορικές συνέπειες
Η υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας Λίζα Νάντι, ερωτηθείσα για το ενδεχόμενο νέων δασμών, τόνισε την ανάγκη συνεργασίας με τις ΗΠΑ, δηλώνοντας: «Η θέση μας για τη Γροιλανδία είναι αδιαπραγμάτευτη… Αποτελεί συλλογικό μας συμφέρον να εργαστούμε από κοινού και να μην ξεκινήσουμε έναν πόλεμο δηλώσεων».
Οι δασμολογικές απειλές ενδέχεται να υπονομεύσουν τις πρόσφατες εμπορικές συμφωνίες των ΗΠΑ με τη Βρετανία (Μάιος) και την Ε.Ε. (Ιούλιος). Σύμφωνα με το Ρόιτερς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει το ενδεχόμενο να παγώσει τη διαδικασία κύρωσης της συμφωνίας Ε.Ε.-ΗΠΑ, με τον Μάνφρεντ Βέμπερ να δηλώνει ότι η έγκριση δεν είναι προς το παρόν πιθανή.
Στροφή στο ελεύθερο εμπόριο
Η κρίση ξέσπασε ενώ η Ε.Ε. υπέγραφε τη μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου στην ιστορία της με το μπλοκ Mercosur, στην Παραγουάη. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε:«Επιλέγουμε το δίκαιο εμπόριο από τους δασμούς. Επιλέγουμε μια παραγωγική, μακροπρόθεσμη συνεργασία έναντι της απομόνωσης».
