Η Αθήνα συνυπογράφει την πρωτοβουλία για ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας, ενώ η περιοχή αποκτά αυξανόμενη γεωπολιτική και στρατιωτική σημασία.
Την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στην Αρκτική, με μεγαλύτερο βάρος στην ασφάλεια και στη στρατιωτική συνεργασία, ζητούν δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, μετά τη σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στο Ροβανιέμι της Φινλανδίας.
Στο κοινό ανακοινωθέν τους οι συμμετέχουσες χώρες τονίζουν ότι η ασφάλεια της Αρκτικής αποτελεί συλλογική ευθύνη, καθώς η περιοχή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία εξαιτίας της δραστηριότητας της Ρωσίας και της Κίνας, των νέων θαλάσσιων διαδρομών που δημιουργούνται από την υποχώρηση των πάγων και του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.
Μεταξύ των χωρών που στηρίζουν την πρωτοβουλία βρίσκονται η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Ελλάδα.
«Σημαντική και διαρκής απειλή» η Ρωσία
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες περιγράφουν τη Ρωσία ως «σημαντική και διαρκή απειλή» για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, σε μια περίοδο κατά την οποία η Μόσχα διατηρεί ισχυρή στρατιωτική παρουσία στον αρκτικό κύκλο.
Στη σύνοδο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νίκουσορ Νταν.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στον ευρωπαϊκό Βορρά δεν αφορούν μόνο τα κράτη της Αρκτικής, αλλά συνολικά την Ευρώπη.
Η συνάντηση δεν κατέληξε σε δεσμευτικές αποφάσεις, πραγματοποιήθηκε όμως λίγες εβδομάδες πριν από την παρουσίαση της νέας στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αρκτική, η οποία αναμένεται να καθορίσει την ευρωπαϊκή πολιτική στην περιοχή για τα επόμενα χρόνια.
Ο Μερτς υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αυξήσει τη συμμετοχή της στην περιοχή, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ.
Στο επίκεντρο Γροιλανδία, ναυσιπλοΐα και πρώτες ύλες
Η γεωπολιτική σημασία της Αρκτικής έχει ενισχυθεί καθώς η υποχώρηση των πάγων δημιουργεί νέες θαλάσσιες οδούς, ενώ παράλληλα αυξάνεται το ενδιαφέρον για την εκμετάλλευση κοιτασμάτων κρίσιμων και πολύτιμων πρώτων υλών.
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά και η Γροιλανδία, μετά τις επανειλημμένες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για ενίσχυση του αμερικανικού ελέγχου στο νησί.
Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε πάντως συγκρατημένα αισιόδοξη για τις συνομιλίες που διεξάγονται ανάμεσα στη Δανία, τη Γροιλανδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες για τα ζητήματα ασφαλείας της περιοχής.
Όπως σημείωσε, οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα υπάρξει λύση σε συνεργασία με την Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι ΗΠΑ εξετάζουν την ανάπτυξη τριών νέων στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη νότια Γροιλανδία, πέραν της βάσης Πιτουφίκ που λειτουργεί ήδη στο βόρειο τμήμα του νησιού.
Ενισχύεται η ευρωπαϊκή εμπλοκή στη Γροιλανδία
Η Γροιλανδία δεν αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο οι Βρυξέλλες επιδιώκουν στενότερη οικονομική και στρατηγική συνεργασία με την αυτόνομη δανική επικράτεια.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισκέφθηκε πρόσφατα το νησί, ανακοινώνοντας πακέτο επενδύσεων ύψους 200 εκατ. ευρώ, μέρος του οποίου προορίζεται για υποδομές που θα διευκολύνουν την αξιοποίηση κρίσιμων πρώτων υλών.
Η Μέτε Φρεντέρικσεν επισήμανε ότι η θέση της Αρκτικής στη δυτική ατζέντα έχει μεταβληθεί δραστικά τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε, όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία της Δανίας, η περιοχή είχε περιορισμένη παρουσία στις συζητήσεις της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ενώ σήμερα 19 σύμμαχοι συμμετέχουν σε κοινές στρατιωτικές ασκήσεις στη Γροιλανδία.
