Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επανήλθε με αιχμές για ελληνοτουρκικά και πολιτικό σύστημα, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως εγγυητής του «ρεαλισμού» και της σοβαρότητας, στοχοποιώντας την κυβέρνηση.

Tον γνώριμο ρόλο του πολιτικού «δασκάλου», επέλεξε ξανά ο Ευάγγελος Βενιζέλος, παραδίδοντας από το συνέδριο του Κύκλου Ιδεών ακόμη μία διάλεξη περί «ρεαλισμού», γεωπολιτικών κινδύνων και εθνικής στρατηγικής, με αιχμές για τη διαχρονική στάση της χώρας στα ελληνοτουρκικά και με εμφανή διάθεση να εμφανιστεί ως η λογική απέναντι σε ένα πολιτικό σύστημα που –κατά τον ίδιο– αρνείται να κοιτάξει κατάματα την πραγματικότητα. Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μίλησε για «σύνδρομο Ζυρίχης-Λονδίνου», για αδράνεια στην επέκταση χωρικών υδάτων, για έλλειψη ειλικρινούς απολογισμού της μεταπολιτευτικής περιόδου και για έναν κόσμο που γίνεται ολοένα πιο ασταθής και επικίνδυνος, με στόχο να αποδομήσει την πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη, χρησιμοποιώντας έναν κεκαλυμμένο λαϊκισμό.

Ωστόσο, πίσω από τις βαρύγδουπες γεωπολιτικές αναλύσεις και τις συνεχείς προειδοποιήσεις περί «ρεαλισμού», πολλοί βλέπουν έναν εκπρόσωπο του παλιού πολιτικού συστήματος που επιχειρεί διαρκώς να επιστρέψει ως αυθεντία, σαν η κοινωνία να ξέχασε ποιοι κυβέρνησαν τη χώρα τις δεκαετίες που οδήγησαν στην κρίση και στην πλήρη αποσύνθεση της εμπιστοσύνης προς το πολιτικό προσωπικό.

Ο μόνιμος πολιτικός σχολιαστής

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος έχει εξελιχθεί σε έναν μόνιμο σχολιαστή των εξελίξεων, ο οποίος εμφανίζεται σχεδόν πάντα εκ των υστέρων για να εξηγήσει τι έπρεπε να είχε γίνει. Με ύφος τεχνοκρατικής ανωτερότητας και ακαδημαϊκής βεβαιότητας, συνεχίζει να παραδίδει πολιτικά μαθήματα σε μια κοινωνία που θυμάται καλά ότι ο ίδιος υπήρξε κεντρικό πρόσωπο της πιο τραυματικής περιόδου της Μεταπολίτευσης. Η επίκληση του «ρεαλισμού» ακούγεται πειστική μέχρι να θυμηθεί κανείς ότι το ίδιο πολιτικό σύστημα, στο οποίο πρωταγωνίστησε, ήταν εκείνο που επί χρόνια συντηρούσε αυταπάτες, ελλείμματα και πελατειακές ισορροπίες.

Η πολιτική του φόβου και της αυθεντίας

Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί σταθερά να χτίσει το αφήγημα ότι μόνο οι «έμπειροι» γνωρίζουν τις αλήθειες της γεωπολιτικής και της οικονομίας, αφήνοντας να αιωρείται η εντύπωση ότι η υπόλοιπη πολιτική σκηνή κινείται με επιπολαιότητα ή άγνοια. Όμως αυτή η πολιτική προσέγγιση θυμίζει όλο και περισσότερο μια παλιά σχολή εξουσίας που επενδύει στον φόβο, στην τεχνοκρατική αυθεντία και στη διαρκή κινδυνολογία για να διατηρήσει επιρροή στον δημόσιο διάλογο.

Η κοινωνία του 2026 δεν συγκινείται εύκολα

Το πρόβλημα για τον Βενιζέλο είναι ότι η κοινωνία του 2026 δεν αντιμετωπίζει πλέον με δέος τις βαριές πολιτικές αναλύσεις και τα σύνθετα γεωπολιτικά αφηγήματα. Για ένα μεγάλο κομμάτι των πολιτών, οι συνεχείς παρεμβάσεις της «παλιάς φρουράς» θυμίζουν περισσότερο προσπάθεια πολιτικής επιβίωσης και διατήρησης δημόσιου ρόλου παρά ουσιαστική προσφορά νέων λύσεων. Και όσο ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να μιλά σαν αυστηρός επιτηρητής της πολιτικής ζωής, τόσο ενισχύεται η αίσθηση ότι ένα κομμάτι του παλιού συστήματος αδυνατεί να αποδεχθεί πως η εποχή της πολιτικής του κυριαρχίας έχει πλέον περάσει.