Το μεγαλύτερο μη επανδρωμένο αερόχημα που έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί στην Ελλάδα ετοιμάζεται για πτητικές δοκιμές, με στόχο τη μελλοντική επιχειρησιακή αξιοποίησή του από τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Στην τελική ευθεία εισέρχεται η ανάπτυξη του ελληνικού μη επανδρωμένου αεροπορικού συστήματος «ΑΡΧΥΤΑΣ», καθώς το πρόγραμμα της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) προχωρά πλέον προς τη φάση των πτητικών δοκιμών.
Σύμφωνα με πηγές της ΕΑΒ, ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» αποτελεί αποτέλεσμα εγχώριου σχεδιασμού και ανάπτυξης και όχι πρόγραμμα εισαγωγής έτοιμων εξαρτημάτων και συναρμολόγησής τους στην Ελλάδα. Η ΕΑΒ έχει αναλάβει τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη του αεροχήματος, αποκτώντας παράλληλα τεχνογνωσία που μπορεί να αξιοποιηθεί σε επόμενα προγράμματα μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η εμπειρία αυτή επιτρέπει στην ελληνική αμυντική βιομηχανία να ενισχύσει την ικανότητά της να σχεδιάζει, να εξελίσσει και να παράγει αυτόνομα συστήματα, τα οποία θα μπορούν να προσαρμόζονται στις επιχειρησιακές απαιτήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων και στις ιδιαίτερες συνθήκες του ελληνικού χώρου, με έμφαση στο Αιγαίο.
Οι πτητικές δοκιμές αρχίζουν τον Δεκέμβριο
Με βάση τον υφιστάμενο προγραμματισμό, οι πρώτες δοκιμές κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, VTOL, τοποθετούνται τον Δεκέμβριο του 2026, ενώ την άνοιξη του 2027 αναμένεται να ακολουθήσουν οι δοκιμές μετάβασης από την κάθετη στην οριζόντια πτήση.
Οι ημερομηνίες αποτελούν τεχνικούς στόχους και ενδέχεται να μεταβληθούν ανάλογα με τα αποτελέσματα των δοκιμών. Στην ΕΑΒ επισημαίνουν ότι κατά την ανάπτυξη ενός νέου αεροπορικού συστήματος είναι πιθανό να προκύψουν ανάγκες επανασχεδιασμού ή βελτιώσεων σε επιμέρους υποσυστήματα, με βασικές προτεραιότητες την ασφάλεια, την αξιοπιστία και την επιβεβαίωση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων.
Παράλληλα, η τεχνογνωσία που παράγεται σε κάθε στάδιο του προγράμματος παραμένει στην ΕΑΒ ως εθνικό τεχνολογικό κεφάλαιο, ακόμη και όταν οι δοκιμές οδηγούν σε τεχνικές αλλαγές. Η εμπειρία από τον σχεδιασμό, την κατασκευή και την πιστοποίηση μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την επόμενη γενιά ελληνικών UAV, με προοπτική την ανάπτυξη ενός πιο εξελιγμένου «ΑΡΧΥΤΑ ΙΙ».
Αυτονομία εννέα ωρών και ωφέλιμο φορτίο 30 κιλών
Ο «ΑΡΧΥΤΑΣ» ανήκει στην κατηγορία Class II UAS και αποτελεί το μεγαλύτερο αερόχημα που έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα.
Το μέγιστο βάρος του φθάνει περίπου τα 180 κιλά, με δυνατότητα μεταφοράς ωφέλιμου φορτίου έως 30 κιλά και αυτονομία πτήσης περίπου εννέα ωρών.
Η σημερινή διαμόρφωσή του προορίζεται κυρίως για αποστολές ISR, Intelligence, Surveillance and Reconnaissance, δηλαδή συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης.
Κρίσιμο επιχειρησιακό χαρακτηριστικό αποτελεί η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, χάρη στην οποία το UAV μπορεί να χρησιμοποιείται χωρίς συμβατικό διάδρομο. Η συγκεκριμένη δυνατότητα θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμη για το ελληνικό επιχειρησιακό περιβάλλον, καθώς διευρύνει τις επιλογές ανάπτυξής του σε νησιά και περιοχές όπου οι διαθέσιμες αεροπορικές υποδομές είναι περιορισμένες.
Στο τραπέζι και η αξιοποίηση από το Πολεμικό Ναυτικό
Στις μελλοντικές δυνατότητες του προγράμματος περιλαμβάνεται και η προσαρμογή του «ΑΡΧΥΤΑ» για ναυτικές επιχειρήσεις.
Μέσω της κατάλληλης διαδικασίας «navalization», το σύστημα θα μπορούσε να αποκτήσει τη δυνατότητα επιχειρήσεων από κύριες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού. Εφόσον συνδεθεί με τα συστήματα επικοινωνιών και διαχείρισης μάχης ενός πλοίου, θα μπορεί να λειτουργεί ως πρόσθετος αισθητήρας, επεκτείνοντας την επιτήρηση και την τακτική εικόνα σε μεγαλύτερες αποστάσεις από εκείνες που καλύπτουν οι οργανικοί αισθητήρες της μονάδας.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη αξία στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η έγκαιρη συλλογή πληροφοριών και η συνεχής επιτήρηση μεγάλων θαλάσσιων περιοχών αποτελούν κρίσιμες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Από το πρωτότυπο στη βιομηχανική παραγωγή
Το επόμενο μεγάλο βήμα για την ΕΑΒ, μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και των δοκιμών, αφορά τη μετάβαση από το πρωτότυπο στη βιομηχανική παραγωγή.
Η δημιουργία παραγωγικής δυνατότητας θα επιτρέψει την κατασκευή επιχειρησιακών συστημάτων σε αριθμούς που θα μπορούν να καλύψουν πραγματικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων, ενισχύοντας παράλληλα την εγχώρια παραγωγική βάση στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Βασικός στόχος παραμένει η επιχειρησιακή ένταξη του «ΑΡΧΥΤΑ» στις Ένοπλες Δυνάμεις, η οποία θα αποτελέσει το καθοριστικό βήμα για τη μετατροπή της τεχνολογικής ανάπτυξης σε πραγματική αμυντική δυνατότητα.
Για την ΕΑΒ, τα κρίσιμα ορόσημα που ακολουθούν είναι πλέον σαφή: η ασφαλής ολοκλήρωση των πτητικών δοκιμών, η επιβεβαίωση των επιδόσεων του συστήματος, η δημιουργία γραμμής βιομηχανικής παραγωγής και η αξιοποίησή του σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες.
