Οι προσχωρήσεις πρώην στελεχών των Ανεξαρτήτων Ελλήνων στο κόμμα Τσίπρα αποκαλύπτει ότι οι σχέσεις της υποτιθέμενης Αριστεράς με το δεξιό μόρφωμα του Πάνου Καμμένου δεν κόπηκαν ποτέ.
Στη ρευστή σκακιέρα της εγχώριας αριστερής σκηνής, όπου οι ιδεολογικές εκπτώσεις βαφτίζονται κατά καιρούς «στρατηγική αναγκαιότητα», η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα δεν αφήνει κανένα απολύτως περιθώριο για αυταπάτες. Η συγκρότηση του νέου κομματικού φορέα του διαφημίζεται από το επικοινωνιακό επιτελείο του ως ένα δήθεν φρέσκο, σύγχρονο ξεκίνημα που υπόσχεται να εκφράσει τη λεγόμενη προοδευτική παράταξη.
Ωστόσο, μια προσεκτική ανατομία στα πρόσωπα, στις ισορροπίες και στις υπόγειες διαδρομές που διαμορφώνονται γύρω από το εγχείρημα αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Για πολλούς πολιτικούς παρατηρητές, ο Αλέξης Τσίπρας δεν κομίζει τίποτα το καινούργιο. Αντίθετα, ανασύρει από τα συρτάρια του τα πιο φθαρμένα υλικά της περιόδου 2015-2019, αποδεικνύοντας ότι ο πολιτικός ομφάλιος λώρος με το εθνολαϊκιστικό μόρφωμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων δεν κόπηκε ποτέ οριστικά.
Η τακτική του πρώην πρωθυπουργού διακρίνεται από μια βαθιά και συστηματική υποκρισία. Από τη μία πλευρά επιχειρεί να φιλοτεχνήσει ένα αριστερό και δήθεν αυτοκριτικό προφίλ, ισχυριζόμενος με προσεκτικά ζυγισμένες δημόσιες κουβέντες πως η συγκυβέρνηση με το δεξιό κόμμα του Πάνου Καμμένου το 2015 ήταν απλώς μια τακτική επιλογή εξαναγκασμού, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος των δεύτερων εκλογών.
Από την άλλη πλευρά, όμως, οι πράξεις και οι οργανωτικές επιλογές του διαψεύδουν κατηγορηματικά τα αφηγήματά του. Ο κυνισμός της πολιτικής επιβίωσης που χαρακτήρισε την πρώτη περίοδο της διακυβέρνησής του είναι ξανά εδώ, ολοζώντανος.
Ο Πάνος Καμμένος, διατηρώντας μια, όλως τυχαίως, εξαιρετικά προσεκτική στάση απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα σε κάθε δημόσια τοποθέτησή του, στέλνει σαφή σήματα ότι οι παλιές συμμαχίες δεν ξεχνιούνται, απλώς προσαρμόζονται στις εκάστοτε συνθήκες.
Ανακύκλωση προσώπων
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο αυτής της ιδιότυπης πολιτικής ανακύκλωσης είναι η στελέχωση του νέου φορέα. Στα μεσαία και κατώτερα κυρίως κλιμάκια της ΕΛΑΣ συνωστίζονται πρόσωπα που κάποτε αποτελούσαν σε τοπικό επίπεδο την αιχμή του δόρατος των ΑΝΕΛ.
Κάποιοι κάνουν λόγο και για τον ανεξάρτητο βουλευτή Λάρισας Βασίλη Κόκκαλη, ο οποίος έχει διανύσει ολόκληρη τη διαδρομή από τη δεξιά πολυκατοικία των ΑΝΕΛ προς το αριστερό προσωπείο του ΣΥΡΙΖΑ και τώρα αναμένει καρτερικά στο ακουστικό του τις τελικές οδηγίες για να μεταπηδήσει στο νέο κομματικό μαγαζί.
Η στάση αναμονής του κ. Κόκκαλη δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά δείγμα μιας γενικότερης τακτικής αφού το κόμμα Τσίπρα λειτουργεί ως πολιτικό καταφύγιο για όσους αναζητούν πολιτικό ρόλο στην επόμενη μέρα.
Ακόμη πιο ενδεικτική των κριτηρίων επιλογής του Αλέξη Τσίπρα είναι η αξιοποίηση της Νεκταρίας-Ελευθερίας Αγγελάκη. Η πολιτευτής από τη Θεσσαλονίκη, παρά τα ηχηρά πολιτικά φάουλ που διέπραξε το προηγούμενο διάστημα, όχι μόνο δεν περιθωριοποιήθηκε, αλλά κατέχει και κομβικό ρόλο.
Εχει τοποθετηθεί αναπληρώτρια τομεάρχης Εργασίας της ΕΛΑΣ, κάτω από τον Διονύση Τεμπονέρα. Το γεγονός ότι ένα στέλεχος με αμιγώς δεξιό, λαϊκιστικό παρελθόν αναλαμβάνει να χαράξει την «εργατική πολιτική» ενός υποτιθέμενου αριστερού κόμματος προκαλεί θυμηδία και αποκαλύπτει το μέγεθος του ιδεολογικού αταβισμού του εγχειρήματος.
Δεν πρόκειται όμως μόνο για μεμονωμένες περιπτώσεις. Η διείσδυση πάμπολλων μεσαίων στελεχών των Ανεξάρτητων Ελλήνων στις δομές της ΕΛΑΣ είναι εκτεταμένη και συστηματική. Από την Περιφέρεια Θεσσαλίας και τη Μακεδονία μέχρι τη Στερεά Ελλάδα, μια σειρά από συνδικαλιστές και τοπικούς παράγοντες που στήριξαν το αφήγημα των ΑΝΕΛ ξεχάστηκαν στο μεταξύ και σήμερα φέρονται να βρίσκουν φιλόξενη στέγη στο νέο κόμμα Τσίπρα.
Πολλά από αυτά τα στελέχη δραστηριοποιούνται ενεργά στο παρασκήνιο σε τοπικό επίπεδο, για τη δικτύωση της νέας παράταξης. Χαρακτηριστική περίπτωση μιας παρόμοιας διαδρομής τέτοιας σύγκλισης παρουσιάστηκε πρόσφατα σε συζητήσεις τοπικού τηλεοπτικού σταθμού στην περιοχή της Αχαΐας.
Επιπλέον, τοπικοί παράγοντες της Βόρειας Ελλάδας που σήκωναν κάποτε τις σημαίες του εθνολαϊκισμού εντάσσονται τώρα σιωπηλά στα θεματικά δίκτυα της ΕΛΑΣ, αναμένοντας να προσφέρουν κομματικές υπηρεσίες με αντάλλαγμα την πολιτική επιβίωσή τους.
Με το αποτυχημένο χθες
Η στρατηγική αυτή αποδεικνύει ότι ίσως ο Αλέξης Τσίπρας να αδυνατεί να εμπνεύσει νέες, άφθαρτες δυνάμεις της κοινωνίας. Παλιοί άσπονδοι σύντροφοι του λένε ότι αντί να αφουγκραστεί τις πραγματικές ανάγκες των αριστερών πολιτών και να προτείνει μια ρεαλιστική, προοδευτική πρόταση, καταφεύγει ξανά στις δοκιμασμένες, αποτυχημένες συνταγές του παρελθόντος.
Αναζητεί στηρίγματα σε μια πολιτική μαγιά που εκπροσωπεί τον πιο σκληρό λαϊκισμό και την τακτική τού «ο σκοπός που αγιάζει τα μέσα». Για πολλούς αριστερούς η συμπόρευση με τα ορφανά στελέχη του Πάνου Καμμένου δεν είναι ούτε τυχαία ούτε συγκυριακή. Είναι η συνειδητή επιλογή ενός πολιτικού που, προκειμένου να διατηρηθεί στην επιφάνεια και να διεκδικήσει εκ νέου την εξουσία, δεν διστάζει να βαφτίσει το παλιό ως νέο.
Κάποιοι από το σημερινό κομματικό σύστημα της ΕΛΑΣ υποστηρίζουν ότι δεν μπορεί να γίνει έλεγχος σε κάθε πρόσωπο που εγγράφεται ως μέλος. Οι πιο πολλοί αριστεροί, όμως, υποστηρίζουν ότι ο Αλέξης Τσίπρας αποδεικνύει άλλη μια φορά πως είναι δέσμιος των δικών του πολιτικών πρακτικών και των παλιών συμμαχιών του.
Για αυτούς η ΕΛΑΣ δεν είναι το μέλλον της αριστερής παράταξης, αλλά μια κακοστημένη αναβίωση του παρελθόντος, με τους ίδιους πρωταγωνιστές, τις ίδιες μεθόδους και την ίδια παντελή έλλειψη ιδεολογικής πυξίδας.
