Όπως προφανώς έχει ήδη αντιληφθεί η αμερικανική διοίκηση, η κατάσταση που αντιμετωπίζει στο Ιράν είναι πολύ διαφορετική από αυτά που συνέβαιναν σε χώρες όπως η Λιβύη, η Συρία, το Ιράκ.
Τα αραβικά αυτά καθεστώτα σχεδόν αμέσως κατέρρευσαν μόλις εξουδετερώθηκε η ηγεσία τους. Στο Ιράν η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική.
Το καθεστώς δεν στηρίζεται σε ένα πρόσωπο και στα δίκτυα που αυτό έχει οικοδομήσει. Η εξουσία κινείται σε διάφορα επίπεδα με σύνθετους τρόπους και παράλληλες δικτυώσεις. Και είναι απορίας άξιον πώς η πραγματικότητα αυτή δεν ήταν γνωστή –η τουλάχιστον έτσι φαίνεται– στα ανώτερα κλιμάκια της αμερικανικής ιεραρχίας.
Η βασική διαφορά βρίσκεται στην παράλληλη λειτουργία των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) με τον επίσημο στρατό αλλά και με τη γενικότερη δημόσια εξουσία. Εξαρτημένοι αμεσότερα από τον υπέρτατο ηγέτη της χώρας οι Φρουροί έδιναν ουσιαστικά σε αυτόν λογαριασμό και όχι στον πρόεδρο η στον πρωθυπουργό.
Παράλληλα, σχημάτιζαν τους δικούς τους μηχανισμούς και διασυνδέσεις στη χώρα αλλά και στο εξωτερικό, παίρνοντας πρωτοβουλίες που δημιουργούσαν ολόκληρα πολιτικά δίκτυα, σχηματισμούς αλλά και τετελεσμένα. Τέτοια φαινόμενα ήσαν η ανάπτυξη της Χεζμπολάχ και ο έλεγχος, μέσω αυτής, μεγάλου μέρους των συριακών στρατιωτικών υποδομών.
Είχαν επίσης δημιουργήσει στρατιωτικές σιιτικές μιλίτσιες στο Ιράκ και στη Συρία, μέσω των οποίων είχαν ουσιαστικότατα συμβάλει στη συντριβή του σουνιτικού Ισλαμικού Κράτους (ISIS) που είχε εκεί αναπτυχθεί. Την ίδια στιγμή, ελέγχοντας μέρος των μυστικών υπηρεσιών της χώρας είχαν πραγματοποιήσει εντυπωσιακές κινήσεις στο εξωτερικό (όπως τη σύλληψη και απαγωγή Ιρανών αντιφρονούντων από Τουρκία, Ιράκ και Εμιράτα).
Η υποκατάσταση σε πολλά επίπεδα των επίσημων αρχών, και η ύπαρξη μιας πολυεπίπεδης εξουσίας, φάνηκε καθαρά από τις πρόσφατες δηλώσεις αξιωματούχων της Τεχεράνης που δεν συνέπιπταν με τις πράξεις του καθεστώτος. Πρόεδρος και υπουργός Εξωτερικών διαβεβαίωναν δημόσια Τουρκία, Κύπρο και Εμιράτα πως δεν αποτελούσαν στόχους του Ιράν. Εν τούτοις, πύραυλοι εκτοξεύθηκαν εναντίον εγκαταστάσεων των χωρών αυτών.
Σε επιβεβαίωση των παραπάνω, το ακραίο πολιτικά έντυπο της Τεχεράνης Raja News (θεωρούμενο επιρροής των Φρουρών ) ανέβασε κύριο άρθρο απαιτώντας «να αφαιρεθεί το μικρόφωνο από τον (ηττοπαθή) πρόεδρο». Επίσης, στον οικονομικό τομέα οι Φρουροί εξασφαλίζουν ανεξαρτησία έχοντας την ιδιοκτησία πολλών βιομηχανικών επιχειρήσεων αλλά και τον ουσιαστικό έλεγχο πολλών που υπάγονται σε αμερικανικές κυρώσεις, όπως ενέργεια, τηλεπικοινωνίες και θαλάσσιες άλλες μεταφορές.
Η εξουσία λοιπόν διαχέεται σε πολλά επίπεδα στο Ιράν. Δεν υπάρχει ένα κεφάλι, που αν αφαιρεθεί, το καθεστώς καταρρέει. Ούτε και υπάρχει κάποιο κέντρο που ασκεί απόλυτο έλεγχο. Γι' αυτό και δεν είναι εύκολη η υποταγή του. Τα κέντρα απόφασης για πραγματοποίηση επιθέσεων είναι πολυεστιακά και συχνά λειτουργούν αυτόνομα.
Οι απειλές προς την κεντρική διοίκηση δεν πρόκειται να φέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα. Ο πόλεμος, για να ολοκληρωθεί στρατιωτικά, χρειάζεται εισβολή. Που θα έχει όμως υψηλό κόστος.
