Καμπανάκι από τον Αλέξανδρο Εξάρχου για το μέλλον της ΕΕ, με αιχμές για άμυνα, ενέργεια και στρατηγική ισχύ.
Σε κομβικό σταυροδρόμι βρίσκεται πλέον η Ευρώπη, όπως υπογράμμισε από το Νταβός ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, θέτοντας ένα αμείλικτο ερώτημα: τι ακριβώς θέλει να είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση;
Ο κ. Εξάρχου περιέγραψε μια Ένωση που κινείται εδώ και χρόνια σε μια γκρίζα ζώνη ταυτότητας, εμφανιζόμενη πότε ως ενιαία οντότητα και πότε ως άθροισμα κρατών με διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες ατζέντες. Αυτή η ασάφεια, όπως τόνισε, καθιστά την Ευρώπη συλλογικά αδύναμη, καθώς κανείς δεν γνωρίζει αν συνομιλεί με μια «ομοσπονδία» ή με «κάτι που δεν ξέρει κανείς τι είναι».
Ο επικεφαλής της AKTOR ήταν σαφής: «Ή θα αποφασίσουμε να είμαστε κάτι ενιαίο ή θα παραδεχτούμε ότι δεν είμαστε».
Αν η Ευρώπη επιλέξει τον δρόμο της ομοσπονδίας –ή έστω μιας μορφής «κράτους»– τότε αυτό, κατά τον ίδιο, προϋποθέτει κοινό οικονομικό συμφέρον, κοινό στρατό και πραγματική δυνατότητα αυτοάμυνας. Μια τέτοια εξέλιξη, όμως, συνεπάγεται αναγκαστικά εκχώρηση μέρους της εθνικής κυριαρχίας, ώστε η Ένωση να μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις και να δρα χωρίς να περιμένει τη συναίνεση 27 πρωτευουσών.
Αν, αντίθετα, η απάντηση είναι «όχι», τότε –όπως είπε– πρέπει να ειπωθεί καθαρά. Σε αυτή την περίπτωση, κάθε κράτος-μέλος θα πρέπει να αναλάβει μόνο του την ευθύνη της ασφάλειας και της αυτοπροστασίας του, καθώς «δεν έχουμε ομοσπονδία».
Ο κ. Εξάρχου ανακάλεσε την περίοδο της κρίσης χρέους, όταν χώρες του Νότου –μεταξύ αυτών και η Ελλάδα– χρειάστηκαν στήριξη και αντιμετώπισαν το ερώτημα του Βορρά: «Γιατί να πληρώσω εγώ για εσένα;». Όπως σημείωσε, το ερώτημα αυτό ήταν εν μέρει «δίκαιο», ακριβώς επειδή η Ευρώπη δεν ήταν πραγματική ομοσπονδία και άρα κάθε χώρα όφειλε να είναι προετοιμασμένη για αυτόνομη επιβίωση.
Σήμερα, ωστόσο, το διακύβευμα –όπως υπογράμμισε– δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά στρατηγικό και υπαρξιακό.
Ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR προειδοποίησε ότι η Ευρώπη παραμένει παντελώς απροετοίμαστη απέναντι στον κίνδυνο πολέμων. Στην κρίση της Ουκρανίας, όπως είπε, η ήπειρος βασίστηκε ουσιαστικά στις ΗΠΑ και τώρα αντιδρά επειδή η Ουάσιγκτον ζητά μεγαλύτερη οικονομική συμμετοχή.
Παρομοιάζοντας τη διεθνή πολιτική με τον επιχειρηματικό ανταγωνισμό, σημείωσε ότι κερδίζει όποιος είναι ισχυρότερος. Επικαλέστηκε μάλιστα τη φράση Καναδού πρωθυπουργού:
«Αν δεν είσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού», λέγοντας ότι αυτή αποτυπώνει με ακρίβεια τη θέση της Ευρώπης απέναντι σε ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο χάσμα εμπιστοσύνης των νέων προς το ευρωπαϊκό σύστημα. Περιέγραψε μια γενιά που αμείβεται καλύτερα από το παρελθόν, αλλά δεν μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς, λόγω ακρίβειας και υπερρύθμισης. Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη «ρυθμίζει τα πάντα με τρόπο που τα κάνει όλα ακριβά», απομακρύνοντας τους πολίτες από το ευρωπαϊκό εγχείρημα.
Για την πράσινη μετάβαση, τόνισε ότι είναι ένας ευγενής και αναγκαίος στόχος, όμως το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος πληρώνει το κόστος. Προτεραιότητα, όπως είπε, πρέπει να είναι η προσιτή ενέργεια και η προστασία του βιοτικού επιπέδου, ειδικά για τους νέους.
Αναφερόμενος στον Κάθετο Διάδρομο LNG, στον οποίο συμμετείχε η AKTOR, περιέγραψε τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ελλάδα και στη συνέχεια σε άλλες χώρες. Αναγνώρισε την κριτική για το κόστος, αλλά ανέδειξε την ευρωπαϊκή αντίφαση: μετά το 2028, με τον περιορισμό του ρωσικού LNG, η ΕΕ θα εξαρτάται ουσιαστικά από ΗΠΑ και Κατάρ, χωρίς πραγματική δυνατότητα σύγκρισης τιμών.
Όπως κατέληξε, τα μακροχρόνια συμβόλαια LNG εξασφαλίζουν επάρκεια και σταθερότητα, ενώ το ρίσκο των τιμών αναλαμβάνεται ήδη από τους παραγωγούς, κάτι που –όπως είπε– συχνά αποσιωπάται στη δημόσια συζήτηση.
