Στο θέμα των τραπεζικών καταθέσεων και στον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύονται τα σχετικά στοιχεία αναφέρεται σε σημερινή του ανάρτηση ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος.
Ο υπουργός επιχειρεί αρχικά να αποσαφηνίσει τη διαφορά ανάμεσα στους καταθέτες και στους τραπεζικούς λογαριασμούς, επισημαίνοντας ότι η σύγχυση των δύο εννοιών μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα.
«Υπάρχει διαφορά στη διατύπωση "7 στους 10 καταθέτες έχουν καταθέσεις κάτω των 1.000 ευρώ" και στη διατύπωση "7 στους 10 τραπεζικούς λογαριασμούς έχουν υπόλοιπο κάτω των 1.000 ευρώ";», αναφέρει χαρακτηριστικά, για να απαντήσει στη συνέχεια: «Ναι. Και η διαφορά είναι τεράστια».
Όπως εξηγεί, στην πρώτη περίπτωση γίνεται αναφορά σε φυσικά πρόσωπα, ενώ στη δεύτερη σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην ειδησεογραφία αλλά και στον πολιτικό διάλογο οι δύο έννοιες συχνά συγχέονται, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται ως δεδομένα στοιχεία που δεν προκύπτουν από τα επίσημα δεδομένα.
Ο Άκης Σκέρτσος σημειώνει ότι τα στοιχεία του ΤΕΚΕ δεν αφορούν μοναδικά φυσικά πρόσωπα, αλλά καταθέτες ανά τραπεζικό ίδρυμα. Αυτό σημαίνει ότι ένας πολίτης που διατηρεί λογαριασμούς σε περισσότερες από μία τράπεζες μπορεί να καταγράφεται αντίστοιχα περισσότερες φορές.
Το ίδιο ισχύει και για τους συνδικαιούχους λογαριασμών, καθώς κάθε συνδικαιούχος υπολογίζεται ξεχωριστά.
Όπως αναφέρει: «Τα στοιχεία του ΤΕΚΕ καταγράφουν καταθέτες ανά τράπεζα και όχι μοναδικά φυσικά πρόσωπα. Ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να έχει λογαριασμό σε τρεις διαφορετικές τράπεζες και να καταγράφεται τρεις φορές. Κάθε συνδικαιούχος καταγράφεται επίσης χωριστά. Γι' αυτό, πάντα σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, στο τέλος του 2025 εμφανίζονται 31,7 εκατομμύρια επιλέξιμοι καταθέτες, δηλαδή τριπλάσιος αριθμός καταθετών όταν ο πληθυσμός της χώρας είναι περίπου 10,5 εκατομμύρια.
Ένα απλό παράδειγμα:
Ένας άνθρωπος έχει τρεις λογαριασμούς με:
500 ευρώ στον πρώτο,
800 ευρώ στον δεύτερο,
50.000 ευρώ στον τρίτο.
Οι δύο από τους τρεις λογαριασμούς του είναι κάτω από 1.000 ευρώ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δύο στους τρεις Έλληνες έχουν κάτω από 1.000 ευρώ. Αντιθέτως, υπάρχει ένας άνθρωπος με συνολικές καταθέσεις 51.300 ευρώ.
Αυτή ακριβώς είναι η στατιστική παγίδα: δεν μπορούμε να μετατρέπουμε στοιχεία για λογαριασμούς ή καταθέσεις ανά τράπεζα σε στοιχεία για μοναδικά φυσικά πρόσωπα. Διότι το ΤΕΚΕ και η ΤτΕ για τεχνικούς εποπτικούς λόγους δεν μας δίνουν τη δυνατότητα να κάνουμε την αναγωγή του συνόλου των καταθέσεων ανά φυσικό πρόσωπο.
Τι δείχνουν, λοιπόν, τα πραγματικά στοιχεία;
Η εικόνα των τραπεζικών καταθέσεων των νοικοκυριών στην Ελλάδα έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Από τον Δεκέμβριο του 2018 έως τον Δεκέμβριο του 2025, οι καταθέσεις φυσικών προσώπων αυξήθηκαν από 106,4 δισ. ευρώ σε 148,7 δισ. ευρώ. Δηλαδή: +42,4 δισ. ευρώ ή +39,8%.
Και το σημαντικότερο: η αύξηση δεν περιορίζεται στις πολύ μεγάλες καταθέσεις. Αντίθετα, ένα πολύ μεγάλο μέρος της αύξησης προέρχεται από τα κλιμάκια των 5.000-100.000 ευρώ, στα οποία βρίσκονται σημαντικό μέρος των καταθέσεων των νοικοκυριών και της μεσαίας τάξης:
Καταθέσεις 5.000-50.000 ευρώ: +16,0 δισ. ευρώ
Καταθέσεις 50.000-100.000 ευρώ: +7,9 δισ. ευρώ
Μαζί, τα δύο αυτά κλιμάκια καταγράφουν αύξηση υπολοίπων σχεδόν 24 δισ. ευρώ από το 2018 έως το 2025. Δεν βλέπουμε, επομένως, μόνο αύξηση των πολύ μεγάλων καταθέσεων. Βλέπουμε σημαντική ενίσχυση των καταθέσεων στα κλιμάκια των 5.000-100.000 ευρώ.
Άρα τι μπορούμε να πούμε με ασφάλεια;
Η εικόνα ότι 7 στους 10 Έλληνες έχουν τραπεζικές καταθέσεις κάτω των 1.000 ευρώ δεν προκύπτει από τα στοιχεία του ΤΕΚΕ.
Τα στοιχεία δεν αφορούν μοναδικά φυσικά πρόσωπα. Αφορούν επιλέξιμους καταθέτες ανά τράπεζα, ενώ ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να εμφανίζεται περισσότερες από μία φορές χωρίς να έχουμε τη δυνατότητα να γνωρίζουμε το σύνολο των καταθέσεων που έχει κάθε φυσικό πρόσωπο».
Επομένως, καταλήγει ο κ. Σκέρτσος, «από αυτά τα στοιχεία δεν μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι 7 στους 10 Έλληνες έχουν καταθέσεις κάτω των 1.000 ευρώ.
Αντίθετα, από την επεξεργασία των στοιχείων του ΤΕΚΕ και της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει, με πολύ συντηρητικούς υπολογισμούς, ότι τουλάχιστον περίπου 4 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα έχουν λογαριασμό με υπόλοιπο μεταξύ 5.000 και 50.000 ευρώ, ενώ τουλάχιστον περίπου μισό εκατομμύριο φυσικά πρόσωπα έχουν λογαριασμό με υπόλοιπο άνω των 100.000 ευρώ.
Παράλληλα, τα υπόλοιπα των καταθέσεων στα κλιμάκια των 5.000-100.000 ευρώ έχουν αυξηθεί αθροιστικά κατά σχεδόν 24 δισ. ευρώ.
Το βασικό συμπέρασμα είναι καθαρό:
Η Ελλάδα του 2026 δεν είναι η Ελλάδα των 1.000 ευρώ στις τραπεζικές καταθέσεις. Είναι μια Ελλάδα στην οποία οι καταθέσεις των φυσικών προσώπων αυξήθηκαν σχεδόν 40% σε επτά χρόνια, με σχεδόν 24 δισ. ευρώ της αύξησης να προέρχονται από τα κλιμάκια των 5.000-100.000 ευρώ που αφορούν ευρύτερα τη μεσαία τάξη.
Η δημόσια συζήτηση για την οικονομική κατάσταση των Ελλήνων πρέπει να γίνεται με υπεύθυνη και τεκμηριωμένη ανάγνωση και ανάλυση των στοιχείων.
Γιατί άλλο οι τραπεζικοί λογαριασμοί. Κι άλλο οι άνθρωποι.
Διαφορετικά κινδυνεύουμε να παρασυρθούμε σε λανθασμένα συμπεράσματα που δεν υπηρετούν ούτε την αλήθεια ούτε τη γνώση».
