BREXIT: Η παραβίαση της συμφωνίας αποχώρησης και τι να περιμενουμε

36

 

pixabay

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κίνησε, την 1η Οκτωβρίου, διαδικασία κατά του Ηνωμένου Βασιλείου για παραβίαση της Συμφωνίας Απόσυρσης, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2020 σύμφωνα με του άρθρο258 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). 

του Στράτου Γεραγώτη

Αυτή η πρωτοβουλία μπορεί να προκαλέσει κάποια έκπληξη, διότι η εν λόγω διαδικασία στοχεύει θεσμικά στην καταστολή των παραβιάσεων του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα κράτη μέλη και προϋποθέτει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Επομένως, δεν θα πρέπει να ισχύει για το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο εγκατέλειψε την ΕΕ στις 31 Ιανουαρίου 2020, και επιπλέον για παραβίαση υποχρεώσεων που απορρέουν από τη διεθνή συμφωνία όπως η συμφωνία αποχώρησης.

Πράγματι, γενικά και επι της αρχης , το Ηνωμένο Βασίλειο δεν υπόκειται πλέον στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Τυχόν διαφορές σχετικά με την ερμηνεία και την εφαρμογή της Συμφωνίας Αποχώρησης εμπίπτουν σε διαφορετική διαδικασία, σύμφωνα με τους συνήθεις μηχανισμούς του διεθνούς δικαίου για την επίλυση διαφορών σχετικά με τις συνθήκες.

Στον Τίτλο ΙΙΙ του Μέρους Έξι της Συμφωνίας τα Μέρη πρέπει να προσπαθήσουν να επιλύσουν αυτές τις διαφορές μέσω διαβουλεύσεων με καλή πίστη μεταξύ τους και εάν αυτό δεν επιτύχει, το ζήτημα πρέπει να συζητηθεί στο πλαίσιο ειδικής μεικτής επιτροπής. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία ακόμη και εδώ, τότε μπορεί να παραπεμφθεί ένα συμβούλιο διαιτησίας στη διαφορά, του οποίου οι αποφάσεις είναι δεσμευτικές για τα μέρη και μπορούν να οδηγήσουν στην επιβολή χρηματικών κυρώσεων εάν δεν εκτελεστούν σωστά.

Ωστόσο, η συμφωνία αποχώρησης (μέρος τέταρτο) εισάγει μια εξαίρεση στο σύστημα που αναφέρεται τώρα σε σχέση με μια μεταβατική περίοδο που διαρκεί από την 1η Φεβρουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να υπόκειται πλήρως στο δίκαιο της ΕΕ. Οι ευρωπαϊκές αρχές διατηρούν όλες τις αρμοδιότητές τους και το Δικαστήριο διατηρεί τη δικαιοδοσία του επί της συμφωνίας, με αρμοδιότητα να ερμηνεύει και να εφαρμόζει  τους κανόνες της Ένωσης. Κατ ‘αρχήν, το καθεστώς αυτό ισχύει μόνο για προσφυγές που ασκήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. Ωστόσο, προβλέπεται ότι η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά του Ηνωμένου Βασιλείου και τα τέσσερα έτη μετά το τέλος αυτής της περιόδου, εφόσον οι παραβάσεις διαπράττονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.

Η πρωτοβουλία της Επιτροπής κατά του Λονδίνου, η οποία αναφέρθηκε στην αρχή, προφανώς βρίσκεται σε αυτό το κανονιστικό πλαίσιο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι διατάξεις του νομοσχεδίου για την εσωτερική αγορά, που εγκρίνονται επί του παρόντος από το βρετανικό κοινοβούλιο, αποτελούν σοβαρή και κατάφωρη παραβίαση του πρωτοκόλλου για την Ιρλανδία / Βόρεια Ιρλανδία, το οποίο αποτελεί ουσιαστικό μέρος της συμφωνίας. Πράγματι, μια τέτοια παραβίαση θα συμβεί μόνο όταν τελικά εγκριθεί το εν λόγω νομοσχέδιο. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι η απλή έναρξη αυτού του νομοθετικού μέτρου συνεπάγεται παραβίαση της υποχρέωσης καλής πίστης που τα μέρη ανέλαβαν σύμφωνα με το άρθρο 5 της συμφωνίας.

Ο κανόνας αυτός αναφέρει, στην πρώτη παράγραφο, ότι η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο, “με απόλυτο αμοιβαίο σεβασμό και απόλυτα καλή πίστη, αλληλοβοηθούνται στην εκπλήρωση των καθηκόντων που απορρέουν από την παρούσα συμφωνία”. Στη συνέχεια, η δεύτερη παράγραφος ορίζει ότι τα δύο μέρη “λαμβάνουν οποιοδήποτε γενικό ή ειδικό μέτρο για να διασφαλίσουν την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα συμφωνία και απέχουν από κάθε μέτρο που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων της”.

Επομένως βασίζεται στο Αρθρο 5 της συμφωνίας αποχώρησης που η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία παράβασης κατά του Λονδίνου. Πριν το πράξει, η Επιτροπή δεν παρέλειψε να ζητήσει τη διαγραφή των παραβατών από το νομοσχέδιο αλλά δεν ήταν επιτυχές. Εξ ου και η απόφαση να ξεκινήσει μια επίσημη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 258 της Συνθηκης .

Όπως ορίζεται στον κανόνα αυτό, η Επιτροπή απέστειλε στο Ηνωμένο Βασίλειο προειδοποιητική επιστολή, δίνοντάς της προθεσμία τριάντα ημερών για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της. Το ακόλουθο είναι το προβλεπόμενο για την περίπτωση κράτους που εμμένει στην προσβαλλόμενη συμπεριφορά: έκδοση αιτιολογημένης γνώμης από την Επιτροπή, υποβολή της διαφοράς στο Δικαστήριο του Λουξεμβούργου, πιθανή επιβολή χρηματικών κυρώσεων.

Η διαδικασία παράβασης, μεταξύ των φάσεων πριν από την προσφυγή και της αντιδικίας, δεν λήγει σε σύντομο χρονικό διάστημα. Πρέπει επίσης να ειπωθεί ότι είναι δύσκολο να επιβληθούν κυρώσεις, ακόμα κι αν στην πράξη αυτό έχει συμβεί μερικές φορές.

Η υπόθεσή μας παρουσιάζει προφανώς πτυχές ιδιαίτερα λεπτες. Η επιλυση τους  θα εξαρτηθει  πιθανώς από το αποτέλεσμα των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων για τη δομή των μελλοντικών σχέσεων μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών. Εάν επιτευχθεί σχετική συμφωνία, αυτό θα απορροφήσει επίσης την τρέχουσα διαφωνία σχετικά με το νομοσχέδιο για την εσωτερική αγορά. Σε περίπτωση μη συμφωνίας, η διαφορά  θα συνεχιστεί και αναμένεται ότι θα προστεθούν και άλλες καταστάσεις σύγκρουσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου.


*Στράτος Γεραγώτης, Διδάκτωρ Παν/μιου των Βρυξελλών, τ. Καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο Παν/μιο της Pavia της Ιταλίας

Όλες οι ειδήσεις που έχουν σημασία, από την Ελλάδα και τον Κόσμο, έγκυρα και έγκαιρα στο tomanifesto.gr